Blog

1. Vochtproblemen in campers: de onzichtbare vijand bij aankoop en gebruik
2. Een LiFePo4 accu in de camper

Onderhoud & aankoop

Vochtproblemen in campers: de onzichtbare vijand bij aankoop en gebruik

Vochtproblemen zijn een van de grootste risico's bij campers. Veel eigenaren ontdekken ze pas als de schade al duizenden euro's kost. Als ervaren camperkeurder zie ik dit regelmatig bij aankoopkeuringen: een camper oogt perfect van buiten, maar binnenin woekert vocht in wanden, vloer of dak.

Wat veroorzaakt vochtproblemen in een camper?

Vocht dringt op verschillende manieren binnen:

• Lekkages via kitnaden, dakluiken en ramen — Kit veroudert en scheurt, vooral bij oudere campers. Regenwater sijpelt dan naar binnen.
• Condensatie — Door koken, douchen, ademen of temperatuurverschillen. Slechte ventilatie verergert dit.
• Winterstalling — In een onverwarmde stalling hoopt vocht op als de camper niet goed geventileerd is.
• Kleine schades — Een deuk, kras of losse schroef laat water binnendringen.

In Nederland, met ons vochtige klimaat, is dit een veelvoorkomend probleem — zelfs bij goed onderhouden campers.

Hoe herken je vochtproblemen?

Sommige signalen zijn zichtbaar, andere niet:

• Muffe geur (vaak het eerste teken)
• Condens op ramen of wanden
• Schimmelplekken (zwart of groen) op muren, plafond of meubels
• Zachte of bolle plekken in wanden of vloer (houtrot)
• Loslatend behang of laminaat

Vaak zit vocht verborgen in de constructie. Met een professionele vochtmeter meet ik op tientallen punten (naden, hoeken, rond luiken). Waarden boven 20–25% duiden op problemen.

De gevolgen: waarom vocht zo gevaarlijk is

• Houtrot in wanden, vloer en dak — vermindert stevigheid
• Schimmel — gezondheidsrisico's zoals allergieën of ademhalingsproblemen
• Roest op metalen delen
• Slechtere isolatie — hogere stookkosten en kouder interieur

Reparaties kosten vaak €5.000 tot €20.000 of meer. Bij verkoop daalt de waarde drastisch.

Hoe voorkom je vochtproblemen?

• Ventileer altijd goed: zet dakluiken en ramen open, ook in de winter
• Controleer kitnaden jaarlijks en vernieuw ze tijdig
• Gebruik vochtvreters of een kleine ontvochtiger in de stalling
• Laat water aftappen voor de winter en zet kussens rechtop
• Plan jaarlijks een vochtmeting

Waarom een aankoopkeuring met vochtmeting cruciaal is

Bij tweedehands campers is verborgen vochtschade die de verkoper niet meldt een veelvoorkomend probleem. Een onafhankelijke keuring op locatie voorkomt een miskoop. Met professionele apparatuur meet ik uitgebreid, maak ik foto's en lever ik dezelfde dag een rapport. Voor een vast tarief van €399 weet u precies waar u aan toe bent.

Techniek & uitrusting

Een LiFePo4 accu in de camper

Ik lees regelmatig op Facebook over LiFePo4 — oftewel LFP — accu's. Veel camperaars lijken te denken dat je deze niet zonder allerlei dure aanpassingen in kunt bouwen. Maar… dat is niet helemaal correct. Het leek mij daarom een goed idee dit nader te bekijken.

Waarom een LFP accu?

Hiervoor zijn verscheidene redenen:

• Gewichtsbesparing — Twee "standaard" 100 Ah accu's (dat is wat veel campers aan boord hebben) wegen al gauw 40 tot 50 kg. Één enkele 100 Ah LFP accu (die dezelfde capaciteit heeft als de 2 "standaard" accu's) weegt rond de 10 kg.
• Ruimtebesparing — Zoals gezegd: één enkele 100 Ah LFP accu heeft dezelfde hoeveelheid energie als 2 "standaard" accu's. Dat scheelt ruimte. OK, het is niet veel, maar die lege accu-bak kun je nu vullen met iets anders. (een set startkabels, een gereedschapset, een bandenplakset, een bandencompressor — dingen die je bijna nooit nodig hebt en altijd in de weg liggen)
• Gemoedsrust — Waar een "standaard" accu die te veel ontlaadt (meer dan 50%) meteen schade oploopt, kun je de LFP accu tot wel 90% ontladen zonder dat deze daar warm of koud van wordt. Dus als het eens een paar dagen bewolkt is en je niet aan "de paal" staat, hoef je je geen zorgen te maken over je dure accu's. Die blijven het gewoon doen totdat ze leeg zijn en als je ze dan weer oplaadt, dan zijn ze gewoon weer net zo goed als daarvoor.
• Zelfontlading — Waar "standaard" accu's zich langzaam maar zeker ontladen, blijft de LFP accu vele malen langer vol. De hele winter door, zonder enig probleem. En mocht je nu toch zijn vergeten dat ene lampje uit te doen en is de accu na een paar weken leeg… dan is dat nog steeds geen ramp, want de accu lijdt daar niet onder.
• Levensduur — Een goede "standaard" accu gaat een jaar of 5 mee. Soms meer, soms minder. Daartegenover staat dat zelfs een goedkope LFP accu een jaar of 10 mee kan gaan.

En voor de duidelijkheid, LFP accu's (LiFePo4) zijn niet extreem brandbaar of gevaarlijk. Dat zijn de Li-Po en de Li-ion accu's (in je telefoon en EV). Deze produceren namelijk zelf zuurstof bij oververhitting, waar een LFP accu dat niet doet.

Hoe zit dat nou met de dynamo of generator of alternator en een DC-DC lader of booster?

Er wordt vaak gezegd dat je een DC-DC lader nodig hebt. Of een booster. Of dat je alternator kapot gaat. Of dat de accu niet opgeladen wordt. Dat is allemaal "een klein beetje waar". Maar niet helemaal.

Ja. Als je het allemaal perfect wilt doen dan zul je alle laders moeten gaan vervangen omdat de meeste campers nog steeds verouderde elektronica gebruiken en de ingebouwde accu-laders geen "lithium stand" hebben. (Overigens een heel verkeerde term want elk type lithium accu heeft zijn eigen lader nodig). Maar, met een "standaard" acculader kun je rustig een LFP accu opladen. Nee, hij zal niet perfect tot 100% geladen worden, maar dat maakt weinig uit. Het is sowieso beter om je LFP accu niet continu op 100% te hebben. Daar wordt deze sneller oud van. En de 90% die je "standaard" acculader bereikt is prima.

Maar, we zouden het over de alternator/generator/dynamo hebben. We gaan dat vanaf nu alternator noemen want dat is de enige correcte term. (Een dynamo maakt DC en een alternator maakt AC en vreemd genoeg maken auto's AC. Dat heeft te maken met slijtage. Een generator is gewoon een machine die stroom maakt, dus een dynamo is een generator en een alternator ook.)

In een wat oudere camper zit een "domme" alternator. Deze produceert AC en zet dat dan, intern, om naar DC al naargelang de hoeveelheid gevraagde stroom (het aantal ampères). En hier zit een addertje onder het gras want een "standaard" accu heeft een vrij hoge interne weerstand en de LFP accu heeft juist een hele lage interne weerstand. Zou je nu een flinke LFP accu gaan opladen met een "domme" alternator, dan gaat deze op vol vermogen stroom leveren want de LFP accu slurpt alles op. En dat is niet goed voor de alternator. Hij wordt warmer, de lagers hebben meer te lijden en dus de levensduur zal wat dalen.

Maar als je slechts één 100 Ah LFP accu plaatst (genoeg om je twee "standaard" accu's te vervangen), dan valt dat allemaal best mee. Want twee parallel geschakelde "standaard" accu's hebben slechts de helft van de normale weerstand van één accu, dus de alternator is hier al een beetje op voorbereid. Daarnaast zal de "standaard" bedrading wat licht zijn uitgevoerd, en dat creëert ook weer wat weerstand. Al met al zal je alternator er echt niet kapot van gaan.

Wel zijn er een paar aandachtspuntjes:

• Laat, bij een flink lege LFP accu, de motor niet te lang stationair draaien. De alternator wordt dan namelijk niet gekoeld en dat heeft deze bij een lege LFP accu wel nodig. (hoe leger de accu, hoe lager de interne weerstand)
• Plaats niet meteen een 300 Ah accu of (nog erger) twee 100 Ah accu's parallel net als de "standaard" accu's. Wil je dat toch, dan zul je inderdaad een DC-DC accu-lader moeten installeren om de laadstroom in bedwang te houden.

Sta je vaak langdurig "aan de paal"?

Dan is het gunstig om de "standaard" 230 volt lader te vervangen door een lader geschikt voor een LFP accu. Een LFP accu heeft geen voordeel van de "float-spanning" (het continu op een wat lager voltage houden na het laden) van een standaard acculader. Korte periodes (enkele dagen tot een paar weken) zijn in de praktijk geen probleem, maar de accu langdurig continu op 100% houden is niet ideaal voor de levensduur op lange termijn.

Mocht je reeds een zonnepaneel hebben, dan kun je tijdelijk de 230 volt lader uitschakelen (bijvoorbeeld via de zekering) wanneer je langere tijd aan "de paal" staat. De meeste moderne solar laders zijn geschikt voor LFP accu's en houden de accu automatisch op een passend laadniveau. De beste oplossing blijft echter een eenvoudige 230V naar 12V LFP-lader installeren, zodat het laadgedrag volledig correct wordt afgestemd op het accutype.

De intelligente alternator

Bij modernere campers (Euro 5 en hoger, grofweg vanaf 2015) zit vaak een zogenaamde "intelligente alternator" onder de motorkap. Deze regelt de laadspanning dynamisch en laadt niet continu op volle spanning, maar past zich aan op rijomstandigheden en de behoefte van de startaccu. Alles om brandstof te besparen.

Het gevolg is dat de LFP accu niet altijd een constante hoge laadspanning krijgt zoals bij oudere systemen. Op momenten dat de spanning wel hoger wordt (bijvoorbeeld tijdens uitrollen, remmen of bepaalde rijfases), kan de accu juist relatief veel stroom opnemen. Dit is in de regel niet schadelijk voor de alternator of de accu, maar het kan er wel toe leiden dat de huishoudaccu minder voorspelbaar of minder volledig wordt geladen, afhankelijk van rijstijl, voertuig en bekabeling.

Ook hier kan een zonnepaneel helpen, maar of dat voldoende is om de accu volledig op peil te houden hangt sterk af van het weer, het verbruik en de grootte van het paneel. Daarnaast verschillen moderne "smart charging" systemen behoorlijk per voertuig.

— Maarten